Site Loader

Współcześnie, zdecydowana większość utworów biorących udział w Konkursie Piosenki Eurowizji, zostaje stworzona w języku angielskim. W przeszłości wymagano jednak od artystów śpiewania w językach narodowych. Oprócz tych, które są uznawane za języki urzędowe, pojawiały się także języki regionalne, a we współczesności nie brakowało też kreatywnych piosenek w językach i dialektach nieznanych ogółowi widzów, a nawet w mowach… wymyślonych! Przedstawiamy zakamarki językowej historii Eurowizji!

Pierwotne zasady Konkursu Piosenki Eurowizji nie przewidywały konkretnych wytycznych co do języków w wykonywanych utworach. Wydawało się to naturalne, że kraje będą śpiewać w swoich językach narodowych. Zdarzały się odejścia od tej normy – utwór z Niemiec w 1961 roku był dwujęzyczny: niemiecko-francuski. Sytuację zmienił Szwed Ingvar Wixell, który na Eurowizji 1965 wykonał utwór “Absent friend” po angielsku. W latach 1966-1972 obowiązywała zasada śpiewania w języku narodowym, którą zniesiono na…  4 lata! Od 1977 roku przymus powrócił (podczas Eurowizji 1977 zrobiono wyjątek dla Niemiec i Belgii, które swoje utwory wybrały przed zmianą regulaminu) i trwał aż do 1998 roku. Od 44. Konkursu Piosenki Eurowizji w Jerozolimie artyści mają pełną dowolność w doborze języka, w którym powstanie tekst ich utworów!

Co jednak z językami, które nie są powszechnie używane ani nie są prawnie uznawane za języki urzędowe państw? W pierwszych edycjach konkursu, jak wspomnieliśmy, nie było żadnych restrykcji, następnie zasada śpiewania w języku narodowym określała ten język bardziej jako “ojczysty”, dlatego dialekty i języki regionalne były dopuszczane do stawki konkursów. Odkąd mamy pełną dowolność językową, kwestionowanie tych języków nie ma miejsca. Przejrzyjmy najciekawsze i najbardziej niestandardowe języki w historii Eurowizji!

🇱🇺1960: luksemburski – Camillo Felgen – “So laang we’s du do bast”

Luksemburg ze swoim unikatowym językiem postanowił poeksperymentować już w 1960 roku, jednak zakończył tym samym udział w konkursie na ostatnim miejscu z tylko 1 głosem od jury. Następny udział języka luksemburskiego w Eurowizji to dopiero rok 1992, a także częściowo 1993 – były to duże porażki kraju, który po nich wycofał się z udziału i już nigdy do niego nie powrócił!

🇦🇹1971: dialekt wiedeński (Weanerisch) – Marianne Mendt – “Musik

Utwór, który w 1971 roku zaprezentowała reprezentantka Austrii zapisano w… slangu miejskim! Dialekt wiedeński dość blisko spokrewniony jest z bawarskimi i tyrolskimi odmianami języka niemieckiego.

🇲🇦1980: arabski – Samira Bensaïd – “Bitaqat Hub (بطاقة حب)”

W 1980 roku nieobecność Izraela w konkursie sprzyjała debiutowi Maroko, które wzięło udział w jubileuszowej, 25. edycji Eurowizji w Hadze. Piosenka tego kraju do tej pory jest jedyną, która została zaśpiewana po arabsku, choć w przyszłości zdarzały się pojedyncze frazy po arabsku – w utworach “Time” (Izrael 2012), czy też “Soldi” (Włochy 2019).

🇨🇭1989: retoromański – Furbaz – “Viver senza tei”

W komfortowej sytuacji byli Szwajcarzy, którzy w okresie językowych restrykcji mogli wysyłać utwory w czterech różnych językach. Jednak tylko raz postawili na swój wyjątkowy język retoromański – w 1989 roku zawędrował na 13. miejsce.

🇮🇹1991: neapolitański – Peppino di Capri – “Comme e’ ddoce ‘o mare”

Kiedy Włosi byli gospodarzami Eurowizji w Rzymie w 1991 roku, ich reprezentant, bardzo znany muzyk i wielokrotny uczestnik Sanremo – Peppino di Capri, postanowił swój utwór wykonać w języku neapolitańskim, którym posługuje się ok. 7,5 miliona Włochów, mimo że odbiega on od standardowego włoskiego. Ma on także elementy lokalnych dialektów sycylijskich.

🇫🇷1993: korsykański – Patrick Fiori – “Mama Corsica”

Obok języka francuskiego, w swoim utworze z 1993 roku zatytułowanym “Mama Corsica” Francuz zawarł też język korsykański, którym posługuje się ok. 300 tysięcy osób na Korsyce oraz ich krewnych na całym świecie.

🇱🇹1999: żmudzki – Aistė  – “Strazdas”

W pierwszym roku “językowej wolności” niewielu uczestników pozostało przy swoim języku. Litwa, która w Eurowizji brała udział dopiero po raz drugi, poszła jeszcze silniej w tym kierunku i wysłała utwór w języku nie litewskim, a żmudzkim – języku używanym przez nie więcej niż pół miliona mieszkańców Litwy z terenów dawnego Księstwa Żmudzkiego!

🇧🇪2003, 🇳🇱2006, 🇧🇪2008: język wymyślony – Urban Trad – “Sanomi”, Treble – “Amambanda” i Ishtar – “O Julissi”

W pierwszej dekadzie nowego milenium kraje Beneluxu wykazywały upodobania do tworzenia języków. Słowa bez żadnego dosłownego sensu wystąpiły w całości utworów Belgii w latach 2003 i 2008 oraz częściowo w holenderskiej piosence w Atenach w 2006 roku. Pierwsza z wymienionych zdobyła aż 165 punktów (w tym 12 od polskich telewidzów) i zajęła 2. miejsce, przegrywając 2 punktami z Turcją.

🇲🇨2006: tahitański – Séverine Ferrer – “La Coco-dance”

W ostatnim występie Monako na Eurowizji w 2006 roku usłyszeć obok francuskiego mogliśmy pochodzący z Polinezji język tahitański! Co ciekawe, reprezentująca kraj Séverine Ferrer wcale nie pochodzi z tej części świata – urodziła się na wyspie Réunion w geograficznym sąsiedztwie Madagaskaru.

🇳🇴2011: suahili – Stella Mwangi – “Haba haba”

Choć telewidzowie umieścili tę piosenkę w swoim top 10, nie awansowała ona do finału. Jednak wyróżnić ją możemy wyjątkowymi frazami w języku suahili, którym posługuje się nawet 50 milionów Afrykańczyków. Reprezentująca Norwegię Stella Mwangi urodziła się w kenijskiej stolicy – Nairobi.

🇦🇹2012: Mühlviertlerisch – Trackshittaz – “Woki mit deim Popo”

Niezwykle niespotykaną odmianę niemieckiego zaprezentowała grupa, która wystąpiła w austriackich barwach w Baku. Jej utwór stworzono w dialekcie, którym mówią mieszkańcy Mühlviertlerisch – północnej części Górnej Austrii! Ciekawostką jest to, że piosenka ta pokonała w preselekcjach utwór Conchity Wurst w stosunku 51:49 procent głosów!

🇷🇺2012: udmurcki – Buranovskiye Babushki – “Party for everybody”

Buranovskiye Babushki to zespół starszych pań, tworzący muzykę w języku udmurckim, będącym językiem urzędowym w Republice Udmurcji. W 2010 roku zajęły 3. miejsce w preselekcjach z utworem “Bardzo długa brzozowa kłoda i jak ją zwinąć w turban”, a reprezentantkami Rosji zostały dwa lata później. Piosenka “Party for everybody” wywalczyła 2. miejsce!

🇲🇰2013: romski – Esma & Lozano – “Pred da se razdeni”

W 2013 roku Północną Macedonię reprezentowała Esma Redžepova-Teodosievska – ikona kultury romskiej na Bałkanach!

🇺🇦2016: krymskotatarski – Jamala – “1944”

Rzadko spotykanemu językowi udało się nawet zwyciężyć Konkurs Piosenki Eurowizji! W 2016 roku zwycięska piosenka Jamali z Ukrainy – “1944”, miała refren napisany w języku krymskotatarskim, blisko spokrewnionym z tureckim. Piosenka opowiadająca o przesiedleniach Tatarów Krymskich przez Sowietów, zdobyła 534 punkty i wygrała 61. Konkurs Piosenki Eurowizji.

🇧🇾2017: białoruski – Naviband – “Story of my life”

W 2017 roku reprezentanci Białorusi – zespół Naviband, zapisali się na kartach eurowizyjnej historii po raz pierwszy wykonując utwór w języku białoruskim, który w ich kraju jest wypierany przez powszechny język rosyjski. “Story of my life” jest jedyną nieanglojęzyczną piosenką, jaką Białoruś wysłała na konkurs od swojego debiutu w 2004 roku.

EUROWIZJA JUNIOR

Obowiązek śpiewania w języku ojczystym widnieje jednak w regulaminie Konkursu Piosenki Eurowizji dla Dzieci. Utwory w konkursie muszą zwierać tekst napisany w co najmniej 60% w języku narodowym. Oto najciekawsze języki, które można usłyszeć w dziecięcym konkursie!

🇮🇪2015-18: irlandzki – Aimee Banks – “Réalta na mara”, Zena Donnelly – “Bríce Ar Bhríce”, Muireann McDonnell – “Súile glasa” i Taylor Hynes “IOU”

Język irlandzki miał tylko jeden epizod na dorosłej Eurowizji – w 1972 roku utwór “Ceol an Ghrá” wywalczył kiepskie, 15. miejsce. Z kolei na Eurowizji Junior irlandzcy reprezentanci występują wyłącznie w tym języku. W 2015 roku do operowej ballady dołączyli jednak frazy po łacinie, a ich najlepszy wynik – 10. miejsce, był w oparciu o angielski fragment.

🇲🇹2017: maltański – Gianluca Cilia – “Dawra tond”

W podobnej sytuacji znajduje się Malta: język maltański na dorosłej Eurowizji pojawił się w 1971 i 1972 roku, a częściowo także w 2000. I choć na arenie międzynarodowej nie jest powszechny, zdarza się w maltańskich preselekcjach do obu konkursów, a czasem trafia i na Eurowizję Junior; po raz ostatni w 2017 roku!

🇦🇿2018: azerski – Fidan Huseynova – “I wanna be like you” 

Choć na Eurowizji nigdy się nie pojawił, wszystkie trzy utwory Azerów na Eurowizję Junior były w nim napisane: język azerski. Żadna z dziecięcych piosenek nie zawierała jednak 100% języka narodowego, każda miała dodane fragmenty po angielsku.

🏴󠁧󠁢󠁷󠁬󠁳󠁿2018: walijski – Manw – “Perta”

Innym językiem celtyckim, z którym spotkaliśmy się na Eurowizji, był język walijski. Walia, podobnie jak Irlandia, stawia na swój język na Eurowizji Junior, a także na Eurowizji Chórów. Kraj nie poddał się po ostatnim miejscu Manw w Mińsku i utwór po walijsku zawalczy o złoto w Gliwicach.

🇰🇿2018: kazachski – Daneliya Tuleshova – “Òzińe Sen”

Razem z Walią, w 2018 roku na Eurowizji Junior zadebiutował Kazachstan. Oprócz pierwszego występu tego kraju w jakimkolwiek evencie organizowanym przez EBU, był to pierwszy eurowizyjny występ w języku kazachskim.

W tegorocznej Eurowizji Chórów, która odbędzie się już za dwa dni – 3 sierpnia, udział weźmie 🏴󠁧󠁢󠁳󠁣󠁴󠁿Szkocja, która po raz pierwszy wystartuje w konkursie EBU, a wszystkie jej utwory zostaną wykonane po szkocku. Z kolei chór ze Szwajcarii jeden z utworów wykona po franko-prowansalsku!

Co sądzicie o rzadkich, nieznanych i wyjątkowych językach, które przewijają się przez eurowizyjne utwory? Czy zasada obowiązku śpiewania w języku ojczystym powinna wrócić? Czy języki śląski lub kaszubski to dobry pomysł na Eurowizję?

 

Kamil Polewski

Mam 17 lat, a Eurowizję oglądam od dziecka - pierwszy konkurs, który pamiętam, to 2006 rok i występ Anny Vissi. Fanem stałem się w 2014 roku, a już dwa lata później śledziłem Eurowizję bardzo dogłębnie. Moje ulubione utwory to "1944", "Arcade" i "Quedate conmigo". Na co dzień jestem uczniem klasy społeczno-prawnej I LO w Inowrocławiu, interesuję się polityką, geografią i historią, a także językami obcymi i Skandynawią.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *